ارتودنسی پیشگیری
ارتودنسی پیشگیری چیست ؟ چه سنی باید انجام شود ؟
ارتودنسی پیشگیری به منظور جلوگیری از ناهنجاری های شدید فکی و دندانی انجام می شود. درحقیقت هرگونه نقصی در فرآیند رشد فک و دندان ها می تواند در آینده منجر به ناهنجاری های شدید شود و به این منظور، لازم است کودک را به نزد دندانپزشک ببرید تا با بررسی وضعیت دندان ها، در صورت نیاز ارتودنسی پیشگیری انجام دهد. اگر موقعیت دندان ها و فک کودک نامناسب است و یا دلبندتان در جویدن و تکلم مشکل دارد، می بایست در اسرع وقت به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.

آیا فرزندم نیاز به ارتودنسی پیشگیری دارد؟
به طور کلی چنانچه کودک تان بین ۵ تا ۱۰ سال سن دارد، حتی اگر در دهان و دندان او مشکل خاصی را مشاهده نمی کنید، لازم است برای یک بار هم که شده به دندانپزشک مراجعه فرمایید تا ایشان به صورت تخصصی وضعیت دهان و دندان را بررسی کنند. درحقیقت حدود 10% از کودکان ممکن است نیازمند انجام ارتودنسی پیشگیری باشند؛ اما ویزیت اولیه برای همه ضروری است. اگر کودکتان واجد شرایط زیر است، هرچه زودتر باید به یک ارتودنتیست خبره و باتجربه مراجعه کنید:

– اگر دندان های فک بالا جلوتر از دندان های فک پایین، و یا برعکس، دندان های فک بالا پشت دندان های فک پایین قرار می گیرند و به درستی روی هم نمی مانند.
– اگر موقعیت فک ها نسبت به هم نامتقارن و نامناسب است.
– اگر هنگام باز و بسته کردن دهان، کودک درد و فشار احساس می کند.
– اگر در هنگام بستن دهان، فک کودک دچار جابجایی می شود و یا به جلو حرکت می کند.
– اگر کودک تان بیشتر از ۵ سال داشته و همچنان عادت دارد انگشت خود را بمکد.
– اگر کودک تان در جویدن و تکلم مشکل دارد.
– اگر کودک با دهان تنفس می کند؛ در هنگام خواب خروپف دارد و از مشکلات تنفسی رنج می برد. – اگر دندان های شیری کودک زودتر یا دیرتر از زمان مناسب افتاده اند.
– اگر دندان های جلویی کودک بیش از حد متراکم هستند.
– اگر دندان های کودک فاصله غیرطبیعی دارند.
در صورت داشتن علائم بالا به احتمال بیشتری فرزندتان نیازمند انجام ارتودنسی کودکان است و اگر این اقدام انجام نشود، مشکلات گوارشی، مشکلات تنفسی، مشکلات روحی ناشی از کمبود اعتماد به نفس و مشکلات شدیدتر دهان و دندان با ریسک بیشتری احتمال بروز خواهند داشت.
مزایای ارتودنسی پیشگیری
– با انجام ارتودنسی پیشگیری، موقعیت و طرز قرارگیری دندان ها و فک کودک بهبود می یابد و اعتماد به نفس او به طرز چشمگیری افزایش می یابد؛ بنابراین در تعاملات اجتماعی نیز بهتر عمل می کند.
– ارتودنسی پیشگیری همانطور که از نامش پیداست، از مشکلات شدیدتر فکی و دندانی پیشگیری می کند.
– با مرتب تر شدن دندان ها طی ارتودنسی پیشگیری، تمیز کردن دندان ها آسان تر خواهد شد.
– با انجام ارتودنسی پیشگیری و مرتب تر شدن دندان ها، احتمال پوسیدگی آنها، کاهش و طول عمرشان افزایش می یابد.
– از آنجا که ارتودنسی پیشگیری در سنین کم انجام می شود و دندان کودک آسان تر و سریع تر قابلیت اصلاح دارد، درمان، کم هزینه تر و کم دردسرتر خواهد بود.
– با انجام ارتودنسی پیشگیری، نیاز به جراحی فک و ارتوسرجری کاهش می یابد.

– پهنای فک بالا و پایین تنظیم می گردد.
– ارتودنسی پیشگیری، رشد فک و دندان ها را در جهت صحیح هدایت می کند و دندان های دائمی در موقعیت مناسب رشد خواهند کرد.
– عادات ناسالمی مثل مکیدن انگشت در کودک اصلاح خواهند شد.
– مشکلات جویدن و تکلم که ناشی از موقعیت نامناسب دندان ها بوده اند، با ارتودنسی پیشگیری برطرف می شوند.
– مشکلات تنفسی مثل خروپف در کودکان رفع می شوند.
– دندان های دائمی فضای بهتری برای رشد خواهند داشت و به احتمال کمتری دچار نهفتگی می شوند.
ویزیت اولیه برای ارتودنسی پیشگیری
جهت ویزیت اولیه ارتودنسی پیشگیری، به متخصصی مراجعه فرمایید که در حوزه درمان های ارتودنسی اطلاعات بروز و تجربیات کافی داشته باشد و بتواند احتمال بروز تمامی ناهنجاری های فکی و دندانی را بررسی کند.
در ویزیت اولیه، متخصص وضعیت دندان ها و فک کودک را از طریق معاینه فیزیکی و تفسیر و بررسی تصاویر اشعه ایکس بررسی می کند. همچنین ساختار فک، روند رشد دندان ها و مشکلاتی که ممکن است در آینده برای کودک ایجاد شوند، طی این جلسه مورد بررسی قرار می گیرند.
پس از این، متخصص در مورد مشکلات احتمالی، روش درمانی مناسب از بین گزینه های درمانی، مدت و هزینه درمان، نتایج مورد انتظار و همچنین اقدامات لازم قبل از ارتودنسی و مراقبت های حین درمان ارتودنسی رعایت شوند، با والدین صحبت می کند و آن ها نیز باید همکاری لازم را برای گرفتن بهترین نتیجه از این عمل داشته باشند. شایان ذکر است متخصص ارتودنسی نکاتی را در زمینه مراقبت های بعد از ارتودنسی دندان در اختیار والدین قرار می دهد.
نقش ارتودنسی پیشگیری در رفع ناهنجاری های ژنتیکی فکی
بسیاری از والدین که خود یا اعضای خانواده شان به مشکلات فکی ژنتیکی مبتلا هستند، نگرانند که نکند کودک شان نیز این ناهنجاری ها را دارا باشد. باید بدانید که ارتودنسی پیشگیری می تواند در بهبود ناهنجاری های فکی که به صورت ژنتیکی بروز پیدا کرده اند نیز موثر باشد و نیازی نیست از این بابت نگرانی داشته باشید.

معرفی روش و تجهیزات ارتودنسی پیشگیری
– فضا نگهدارنده: برای حفظ شکل فک و موقعیت مناسب برای رشد دندان های دائمی، فضا نگهدارهای ارتودنسی بسیار موثر هستند. در شرایطی که دندان های شیری به دلیل ضربه یا بیماری زودتر از موعد می افتند، فضا نگهدارها نقش بسیار مهمی را در رشد صحیح و مناسب دندان های دائمی ایفا می کنند. با وجود فضا نگهدارنده، دندان ها کج رشد نخواهند کرد و از شکل و عملکرد مناسبی برخوردار خواهند بود.
– وسیع کننده کام: این ابزار می تواند فضای فک را گسترش داده و مشکل آندربایت را برطرف کند. همچنین مشکلات کراس بایت و تراکم زیاد دندان ها می تواند در سنین رشد با این ابزار درمان شود. از سوی دیگر اکسپاندر یا وسیع کننده کام از رشد نامتقارن دو فک بالا و پایین، جلوگیری می کند.
– ابزار فانکشنال: ابزار فانکشنال فعالیت ماهیچه ای و استخوانی فک را تحت تاثیر قرار می دهد تا فک ها در موقعیت صحیح و مناسب رشد کنند. این ابزار به کمک چسب روی دندان های آسیاب فک بالا و پایین نصب می شود و فک را جلو نگه می دارند تا دندان های دائمی به صورت مناسب رشد کنند و در کنار هم قرار بگیرند. با بکارگیری این ابزار، نیاز به جراحی و درمان های پیچیده تر به طرز چشمگیری کاهش می یابد.

– بریس جزئی: برای درمان جلو وعقب بودن دندان ها، فاصله نامناسب و دندان های نامرتب، بریس های جزئی که ۴ تا ۶ براکت را شامل می شوند، کاربردی هستند. این براکت فلزی روی دندان های جلویی فک بالا و پایین قرار می گیرند تا به تدریج با اعمال فشار مناسب به آن ها، موقعیت و طرز قرارگیریشان را اصلاح کنند.
– هدگیرهای ارتودنسی: این ابزار برای اصلاح جلوزدگی فک و هماهنگ کردن فک بالا و پایین مورد استفاده قرار می گیرد. هدگیرها معمولا در خانه و موقع خواب استفاده می شوند و با اعمال فشار به فک بالا می توانند دندان های آسیاب بالا و پایین را در یک راستا قرار دهند.
اهمیت دندان های شیری در ارتودنسی پیشگیری
دندان های شیری در ارتودنسی پیشگیری نقش بسیار مهمی دارند؛ زیرا این دندان ها فضای کافی را برای رویش و رشد دندان های دائمی حفظ می کنند. بنابراین اگر دندان های شیری زودتر از موعد بیفتند، با خالی شدن فضا، دندان های مجاور حرکت می کنند و فضا برای رویش دندان های دائمی کاهش پیدا می کند.
به همین دلیل یکی از مهمترین شرایطی که نیاز به مراجعه به متخصص دارد، شرایطی است که در آن دندان های شیری کودک (به دلیل پوسیدگی، ضربه و…) زودتر از زمان مناسب افتاده و یا دچار مشکل شده باشند. در این شرایط، متخصص ارتودنسی می تواند مشخص کند که تنها نظارت بر دندان ها کافی است و یا لازم است اقدام درمانی انجام شود.
سن، مرحله رشد و طرز قرارگیری دندان های دائمی و الگوی رشد دهان و دندان کودک از فاکتورهای مهمی هستند که در تصمیم گیری برای انجام ارتودنسی پیشگیری در نظر گرفته می شوند.
بهترین سن برای آغاز ارتودنسی پیشگیری
بهترین سن برای آغاز ارتودنسی پیشگیری با توجه به شرایط کودک و ناهنجاری های وی تعیین می شود. به طور کلی متخصصان سن ۷ سالگی را به عنوان بهترین سن برای بررسی اولیه دندان ها و فک معرفی می کنند؛ چرا که در این سن دندان های جلویی کودک و گاها دندان های آسیاب به صورت دائمی درآمده اند و می توان ناهنجاری های فکی و دندانی را در مراحل ابتدایی تشخیص داد.
درحقیقت از نظر دندانپزشکان زمانی برای انجام ارتودنسی پیشگیری مناسب است که اولین دندان دائمی کودک درآمده باشد و این اتفاق معمولا بین ۵ تا ۷ سالگی می افتد. بنابراین سن ۷ سالگی بهترین سن برای انجام ویزیت اولیه توسط دندانپزشک است و ممکن است طی این بررسی، طبق نظر دندانپزشک اصلا نیازی به ارتودنسی پیشگیری نباشد.

مدت درمان ارتودنسی پیشگیری
مدت درمان ارتودنسی پیشگیری با توجه به وضعیت دندان های کودک متفاوت است و نمی توان عدد دقیقی را برای آن بیان نمود؛ اما مرحله فعال ارتودنسی به طور کلی شامل ۶ ماه تا ۳۶ ماه است که با توجه به نوع و شدت ناهنجاری تعیین خواهد شد. البته بعد از اتمام این مرحله، فرد باید تا مدت ها از نگهدارنده یا ریتینر استفاده کند تا وضعیت صحیح دندان ها تثبیت شود.
نتایج ارتودنسی پیشگیری دائمی است؟
نتیجه ارتودنسی پیشگیری معمولا دائمی و تاثیرات آن مادام العمر خواهد بود؛ اما با توجه به اینکه ارتودنسی پیشگیری در سنین پایین انجام می شود، ممکن است کودک با سپری کردن دوران رشد، تغییراتی را در فک و دندان خود تجربه کند و نیاز به تنظیمات اضافی داشته باشد. توجه کنید که رعایت دقیق توصیه های دندانپزشک نیز نقش بسزایی در حفظ نتیجه ارتودنسی دارد.
مراقبت های بعد از ارتودنسی پیشگیری
– برای کسب نتیجه ای رضایتبخش از ارتودنسی پیشگیری، باید کودک خود را در استفاده درست از تجهیزات مربوطه همراهی کنید.
– مراقب تغذیه کودک باشید و از خوردن غذاهای سفت و چسبنده مثل ته دیگ، آجیل، میوه هایی مثل هویج و سیب، آدامس، پیتزا و سایر مواردی که دندانپزشک در مورد آنها تذکر می دهد، او را منع نمایید.

– ترجیحا به کودک توصیه کنید بعد از خوردن هر خوراکی یا غذایی، دهان خود را آب بکشد تا ذرات غذا خارج شوند. همچنین بعد از هر وعده غذایی یا به طور کلی، حداقل دو بار در روز لازم است کودک از مسواک ارتودنسی استفاده کند.
– حداقل یکبار در روز باید کودک نخ دندان بکشد، تا ذرات غذا بین دندان ها و براکت ها باقی نمانند و باعث بوی بد دهان، پوسیدگی دندان و عفونت لثه نشوند. با توجه به اینکه تمیز کردن دندان با وجود تجهیزات ارتودنسی، کمی دشوار است، در این امر کودک تان را یاری کنید.
هزینه ارتودنسی پیشگیری در سال 1404
باید توجه داشت که همه کودکان نیازی به ارتودنسی پیشگیری ندارند و در حقیقت هزینه ارتودنسی پیشگیری تنها می تواند به اندازه هزینه یک معاینه اولیه باشد؛ اما در صورتی که نیاز باشد کودک ارتودنسی انجام دهد، با توجه به نوع و شدت ناهنجاری، نوع دستگاه، تجربه و مهارت دندانپزشک، شهر محل سکونت و مدت زمان موردنیاز برای درمان، هزینه متفاوت خواهد بود.
حقیقتا هزینه دقیق ارتودنسی زمانی مشخص می شود که نزد دندانپزشک مراجعه فرمایید و ایشان وضعیت دندان ها را مورد بررسی قرار دهند.
کلام آخر
در نهایت اگر کودکی بین 5 تا 7 سال دارید، هرچه زودتر لازم است جهت انجام بررسی های اولیه و در صورت نیاز انجام ارتودنسی پیشگیری به دندانپزشک مراجعه کنید. دکتر ارتودنسی با بررسی وضعیت دندان های کودک، به خوبی می تواند ناهنجاری های فکی و دندانی را در مراحل اولیه شناسایی کند و متناسب با شرایط، بهترین برنامه درمانی را ارائه دهد. همین یک اقدام به ظاهر ساده، دندان هایی سالم و لبخندی با اعتماد به نفس را برای فرزند دلبندتان به ارمغان خواهد آورد.
ارتودنسی پیشگیری به مداخلات اولیه گفته می شود که برای جلوگیری از بروز یا شدت یافتن ناهنجاری های فکی و دندانی در کودکان انجام می شود.
معمولا بین سنین 7 تا 10 سالگی، زمانی که دندان های شیری و دائمی همزمان در دهان وجود دارند.
هدایت رشد فک، حفظ فضای دندان های دائمی، جلوگیری از کج شدن دندان ها و به حداقل رساندن نیاز به درمان های پیچیده در آینده.
عادات مضر مانند مکیدن انگشت، تنفس دهانی، جلو بودن فک بالا یا عقب بودن فک پایین، بهم ریختگی زودرس دندان ها.
پلاک های متحرک، فضا نگهدارها، گارد دهانی و گاهی کش یا هدگیر بسته به نیاز بیمار.
در برخی موارد بله، ولی در بیشتر مواقع باعث ساده تر و کوتاه تر شدن درمان کامل در نوجوانی می شود.
خیر، فقط کودکانی که علائم ناهنجاری های فکی یا دندانی دارند باید تحت بررسی و در صورت نیاز درمان قرار بگیرند.
به نوع وسیله مورد استفاده و مدت زمان درمان بستگی دارد ولی معمولا کمتر از ارتودنسی کامل است.
پیام شما